Didaktika - Nafarroako Artxibo Garaikidea



Didaktika
Nafarroako Artxibo Garaikideako (NAG) dokumentu-funtsek, eta batez ere Funts Garaikideek eta Bildumek, material bikainak eskaintzen dituzte gure iragan hurbilaren memoria berreskuratzeko lana erraztuko duten didaktika- edo ikerketa-jarduerak dinamizatzeko.
XXI. mendeko nafar gizartea frankismo berantiarraren eta trantsizioaren aurreko aldi historikoen emaitza da. Egungo mendean jaiotako belaunaldiek ezin dute bizi diren gizartea ulertu, hamarkada horietan garatu ziren prozesu ekonomiko, sozial, politiko eta kulturalak ezagutu gabe.
NAGaren funtsetan dokumentazio ugari dago, euskarri ugaritan, eta horiek erakusten dute eraldatze-prozesua hainbat ikuspegitatik: gizartea, ekonomia, erakundeak, kultura, politika, ideología…
Testigantza horien bidez, NAGak hainbat urte daramatza hainbat ikastetxerekin elkarlanean, lehen mailako iturriak gazteengana hurbiltzeko asmoz. Baterako lan horri esker, Artxiboak laguntza eta laguntza ematen die irakasleei eta ikasleei gaia eta funtsak aukeratzeko. Ikastetxeek, berriz, dokumentazio horren ahalmena baliatzen dute lan berritzaileak egiteko, eta lan horiek indartu egiten dute iturriekiko espiritu kritikoa, ikerketa historikoa eta honaino nola iritsi garen jakitea.
Orri honetan, ikasleek DBHko lehen mailetatik Ikerketa Batxilergoan (Bi+) parte hartzen duten ikasleetaraino egindako proiektu batzuk kontsulta daitezke.
Proiektua interesatzen bazaizu, jarri harremanetan honekin:
- Posta elektronikoa: archivo.contemporaneo@navarra.es
- Telefono: 848 429721
Tipos Formales: Nafarroako Erriberako ondare grafikoa
Ekimen hau Nafarroako Artxibo Garaikidearen (ACN) eta Tuterako Valle del Ebro BHIren arteko elkarlan berri baten emaitza da. Proiektua 2024-2025 ikasturtean garatu dute Artearen Historia irakasgaiko 32 ikaslek, eta argazkien bidez errotulazio komertzial tradizionalari buruzko dokumentu-funts espezializatu bat sortzea du helburu.
Errotulazio dokumentatuek Nafarroako merkataritza txiki eta ertainari lotutako tipografia, teknika, material eta estiloen aberastasuna eta aniztasuna islatzen dute. Ondare grafiko hori, askotan, mehatxatuta dago hiri-eraldaketaren eta negozio tradizionalen desagerpenaren ondorioz. Ildo horretan, Tipo Formalek kultura-ondare hori zaintzen lagundu nahi dute, eta herritarrek ondare hori ezagut dezaten bultzatu. Halaber, Oscar Brakok ere parte hartu du proiektuan. Ondare Grafikoaren Defentsarako Sare Iberiarreko kidea da Brako, eta errotulu historikoak berreskuratzen espezializatutako dibulgatzaile ezaguna, Instagram @larotuladora ekimenaren bidez.
Bildutako materiala Nafarroako Artxibo Garaikidean sartu da, eta Nafarroako Artxiboen Atarian egongo da eskuragarri ikertzaileentzat, diseinu grafikoko profesionalentzat eta kultur ondare garaikidea aztertu nahi duten pertsonentzat.
Gaur egungo Nafarroarantz
Valle del Ebro BHIko Artearen Historiako Batxilergoko 2. mailako ikasleek proiektu museografiko bat egin zuten joan den ikasturtean, Pablo Ijalba Pérezek eta Elisa Torres Lostadok gainbegiratuta. Hain zuzen, Nafarroako Artxibo Garaikideko dokumentuetatik abiatuta, egungo aldi historikoari buruzko erakusketa bat diseinatzen aritu ziren.
Erakusketa hiru gai multzotan antolatu zuten, eta, haien bidez, Nafarroak XX. mendearen erdialdetik izan dituen eraldaketa prozesuak taldekatu zituzten: politika, industriaren garapena eta gizartearen modernizazioa. Azalpen unitate horiek 15 roll-upetan banatu zituzten kronologikoki, gaiak txandakatuz eta sare sozialetako profil gisa diseinatuz. Roll-ups bakoitzak jarduera bat du.
Erakusketa horretako pegatinak, liburuxkak, argazkiak eta dokumentuak Nafarroako Artxibo Garaikideak gordetzen dituen bilduma eta agiri funtsetatik ekarritakoak dira.
Eskatzen duten Nafarroako ikastetxe guztien eskura dago erakusketa hori. Hezkuntza baliabide hori DBHko eta Batxilergoko ikasleei zuzendua dago, Tutoretzako Ekintza Planaren edo Geografia eta Historia departamentuek emandako irakasgai batzuen programazio didaktikoaren osagai gisa.
Arbelak eta ikasmahaiak
Valle del Ebro BHIarekin eta NUPeko I-Communitas ikerkuntza institutuarekin lankidetzan, Artxiboak unitate didaktiko bat prestatu zuen DBHko 1. eta 2. mailetarako. Ikasleek aldera ditzakete garai bateko planok, irakasgaiak, eskola materialak, eskola ordutegiak eta abar gaurkoekin, antzekotasunak eta desberdintasunak antzemateko.

