Bestelako liturgiak

23/09/29tik 24/05/19ra

Susana Blasek komisariatutako "Bestelako liturgiak" erakusketak Nafarroako Museoa hartuko du 2024ko maiatzaren19a arte.

Komisarioak, zeinari Nafarroako kultur ondarea arte garaikide biziarekin erlazionatzeko proiektu bat enkargatu baitzion museoak, Espainia osoko 35 artista bildu ditu. Artista horien lanak Museoaren lau solairutan zehar aurkezten dira, "Julio Caro Baroja" Nafarroako Museo Etnologikotik, Nafarroako Gobernuaren Arkeologia Funtsetatik eta Nafarroako Museotik datozen ondasunekin batera.

Artisten eta Nafarroako kultura-ondarearen arteko elkarrizketa Nafarroako ondare-bildumetan murgildu eta, komisarioaren laguntzarekin, antzinako pieza batzuk aukeratu ondoren sortzen da. Pieza horiek espiritualtasunean interesa duten sortzaile horiek gaur egun egiten duten lanarekin lotzen dira, eta agerian uzten dute XXI. mendeko arteak nola jarraitzen duen praktikatzen, baina beste praktika batzuen bidez, iraganean talismanak, kutunak, erlikiak, objektu botiboak edo zinopariak erabiltzen ziren antzinako errituak praktikatzen. Erakusketa honek balioa ematen dio arte esperimentalak eta abangoardiek espiritualtasunarekin duten lotura historikoari.

Azken emaitza museo osoan zehar (beheko solairutik hirugarren solairuraino) banatutako hogeita hamabost "instalazio-elkarrizketatan" adierazten da, obra garaikideak eta pieza historikoak konbinatuz, artea, erritualak, sendaketa eta espiritualtasuna bezalako kontzeptuen arteko elkarrizketak sortuz. XXI. mendeko obren eta iraganeko hainbat garaitako aztarnen arteko elkarrizketa horien helburua ustekabeko balioak eraikitzea da, ezagutza, edertasuna, sendaketa eta hausnarketa ekarriko dizkigutenak.

Artista parte-hartzaileak

"Bestelako liturgietan” hainbat belaunaldi, formazio eta jatorritako artistak biltzen dira. Hauek dira erakusketan parte hartuko duten artistak: María Bueno, Breza Cecchini, Clara Durán, E1000, Juan Fernández Álava, Bárbara G. F. Muriel, Javier Garcerá, Helena González Sáez, Abigail Lazkoz, Lolo & Sosaku, Vicky Méndiz, Mara Ona, Felipe Ortega Regalado, Sixe Paredes, Reme Remedios, Mabi Revuelta, Mapi Rivera, Consuegra Romero, Mery Sales, Marta Serna, Marina Vargas, Concha Vidal eta Víctor Zuazola. 35 mundu sortzaile, komisarioaren partiturak orkestratuak. Katalogoan Itziar Ancín poeta nafarraren poema-liburua gehituko zaio.

Bere lanak Nafarroako Museotik, "Julio Caro Baroja" Nafarroako Museo Etnologikotik (18 pieza) eta Nafarroako Gobernuaren Arkeologia Funtsetatik (2 pieza) datoz.


Nafarroako Museoari dagokionez, kasu batzuetan, obra garaikideak erakusketa iraunkorrean txertatzen dira, pieza historikoekin beren ohiko kokalekuan hitz eginez; beste kasu batzuetan, obrak lekuz aldatu dira edo biltegietatik aretoetara eraman dira.
Proiektu museografikoa Ana García Díez arkitekto nafarrak egin du, eta Museoko areto handiekin harmoniatsua den erakusketa-muntaia bat asmatu du, piezen "presentzia" eta piezen artean energiak sortzeko ahalmena errazten dituena. Instalazio bakoitzari buruzko informazioa ematen duen eta esparru guztiak aretoan seinaleztatzen dituen totem sistema bat du.
"Bestelako liturgien" irudia, logo gisa, ikur organikoa da, izar eta loreen arteko hibridoa, bere petaloak lantzen dituen gaien arabera koloreztatzen dituena.

Diskurtso anizkoitza eta askotarikoa

Lanetan behin eta berriz aztertu diren gaiak sei eremu nagusitan laburbildu dira: "Natura eta bide espirituala", "Antzinako erritualak", "Tealogia eta magia femeninoa", "Marrazketa kanalizatua", "Sendaketaz" eta "Amaigarritasuna eta iragaitza". Ohikoa da instalazio batek eremu bat baino gehiagotan parte hartzea. Egia esan, bisitaldia ikusleei eskaintzen zaie, piezen arteko elkarrekikotasun poetiko amaigabeei irekitako ibilbide gisa.
Galdera asko planteatzen dira erakusketa-bidaia honetan. Gaur egun edo duela mende batzuk egindako arte oro, orainetik begiratuz gero, garaikide bihurtzen al da?, esperientzia artistikoak senda al dezake?, ba al dago bere lan sortzailearekin batera akonpainamendu terapeutikoko lanak egiten dituen eta praktika espiritualak ematen dituen artistarik?, artea bizitzeko modu hori, zainketekin eta sendaketarekin elkarrizketan, XXI. mendean sorkuntzaren zentzua berritzeko aukera izan al daiteke?

Katalogoa

 

Laster, katalogo bat argitaratuko da, komisarioaren idazkiaren osagarri diren hiru idazkirekin; Ricardo Recuero artearen historialariak arte modernoaren sortzaileek praktika ameslariekiko, espiritismoarekiko edo teosofiarekiko duten interesa ezagutzeko jarraibideak emango ditu bere saiakeran; Itziar Ancín poeta nafarrak erakusketari buruzko poema-liburu espezifiko bat sortu du, artelanek eta erakusketaren ibilbideak sorrarazten dizkioten emozioetatik abiatuta, eta Ana García diseinatzaileak bere proposamen museografikoa azalduko du. Gainera, parte hartu duten artistei buruzko informazioa emango du; erakusgai dauden artelanak eta Nafarroako Museoan hartu dituzten instalazio-elkarrizketak dokumentatuko ditu.

Jarduerak

2023ko irailaren 29tik 2024ko maiatzaren 19ra doan izango da Nafarroako Museorako sarrera.


Urriaren 1ean, igandea, 12: 00etan, Susana Blas erakusketaren komisarioak "Bestelako liturgiak" proiektuaren aurkezpena egingo du Nafarroako Museoko ekitaldi-aretoan.

 

Azaroaren 10ean, 20:30ean, Lolo & Sosakuren ekintza museoko atarian

"Bestelako liturgiarako kontzertua"

Abenduaren 15ean, 20:00etan, performance operistikoa Concha Vidal y Lorena Bonnínen eskutik

"Bodyland"

Bitartekaritza

Igandeetan, 12:30etik 13:30era bitartean, aditu batek galderak erantzun ahal izango ditu erakusketaren hasieran. Gainera, igandero, 11:15ean, Susana Blas komisarioak egindako proiektuaren aurkezpenaren bideoa proiektatuko da areto nagusian. 

Erakusketaren aurkezpena komisarioaren eskutik

"Bestelako liturgiak" erakusketak maiatzaren 19ra arte luzatuko du egonaldia, eta, gainera, doako jarduera batzuk ere egingo dira erakusketaren inguruan.


Solasaldiak, otsailak 21, asteazkena, martxoak 20 eta apirilak 24, 19:30ean

Erakusketaren sei gaietan sakontzeko hiru topaketa. Erakusketako parte diren Nafarroako artistak izango ditu ondoan komisarioak, esperientzien trukea bultzatuz.

Otsailak 21, asteazkena. Antzinako erritualak/Tealogia eta emakumeen magia
Hizlariak: Susana Blas, Greta Alfaro, Nerea de Diego, Amaia Gracia Azqueta eta Txaro Fontalba

Martxoak 20, asteazkena. Natura eta bide espirituala/Marrazki kanalizatua
Hizlariak: Susana Blas, Iker Serrano Robles, Elba Martínez eta José Antonio Bergara Beunza

Apirilaren 24a, asteazkena. Sendaketaz/Amaigarritasuna eta iragaitza
Hizlariak: Susana Blas, Mireya Martín Larumbe, Amaia Molinet, Elena Goñi eta Txuspo Poyo.
 

Marrazketa kanalizatuko jardunaldia, apirilak 20, larunbata, 11-14 h eta 17-18:30 h
Marrazketa kanalizatuko jardunaldia museoko kaperan. Beste liturgia batzuetako sei artistak parte hartuko dute: Helena González Sáez, María Bueno, Mapi Rivera, Mireya Martín Larumbe, Felipe Ortega Regalado eta Juan Fernández Álava.

Meditazio saioa Reme Remediosekin, maiatzak 18, 22:00etan
Erakusketaren amaiera gisa, eta Museoen Nazioarteko Egunarekin eta Museoen Europako Gauarekin batera, meditazio gidatua eta marrazketa uztartzen dituen topaketa bat proposatzen da. Reme Remediosek gidatuko du saioa, Alberto Bidarra psikologoak eta soinu-terapeutak lagunduta, Tibeteko eta Gongeko katiluei eraginez.
Ez da beharrezkoa esperientzia izatea parte hartzeko.
 

Susana Blas Brunel

"Bestelako liturgiak" proiektu konplexua, sakona, berritzailea eta oso pertsonala da. Komisarioak onartu egin zuen Nafarroako Museoak proposatu zion erronka: "Arte oro garaikidea da" leloan sakontzea.
Susana Blas (Madril, 1969) arte garaikidearen historialaria eta komisarioa da. 1999tik Metropolis (TVE2) telebistako espazio kulturaleko gidoilaria da. 2020an, Nafarroako Museorako artelanak erosteko batzordeko kide izan zen, eta batzorde horrek Vianako Printzea Erakundea – Kultura Zuzendaritza Nagusia sortu zuen ". 2022an "Iruñeko Topaketak 72-22" artearen arloan parte hartu zuen.
Bideoari, feminismoei eta espiritualtasunari buruzko hainbat argitalpenetan idazten du. MAV (Mujeres en las Artes Visuales) saria jaso du 2016an, genero-berdintasunaren aldeko proiektuen kudeatzailearen kategorian, eta Blanco, Negro y Magenta saria 2017an. MAVeko (Emakumeak Ikusizko Arteetan) Aholkularien Kontseiluko kidea da.
Hamaika bideo-ziklo eta erakusketa komisariatu ditu, eta horien artean bere azken proiektuak aipatuko ditugu: "Consuegra Romero y Elba Martinez. Podría ser un avestruz, pero son dos. Hola, el mar se ha roto" (Iruñeko Gotorlekua, 2019); "Mujeres Fotógrafas. Una Historia contada a medias" (Ikasketa Aretoa. Tabacalera Madrid, 2020); "Mabi Revuelta. Acromática. Una partida inmortal" (Azkuna Zentroa Bilbo, 2020 eta Tabacalera Madrid. 2021); "Marina Núñez. Sin piel" (Kubo Kutxa aretoa, Donostia, 2021); "Carmen Sigler. Eso importante que aún no puedo nombrar" (CAB, Burgos, 2021); "¿Quién construyó Tebas, la de las siete puertas? Ignacio García Sánchez" (Arazoak paradisuan proiektuaren barruan, Bilboko Unibertsitatea, 2021) eta "Irreversible. Bene Bergado" (Alcala 31 aretoa. Madril, 2021).


Erakusketen artxibo historikoa