Desgaitasuna duten pertsonentzako beste eskubide batzuk

 

 

Zerga onurak

PFEZa ordaintzetik salbuesten dira errenta hauek:

 

a) Gizarte Segurantzaren edo horren ordezko entitateen pentsioak, ezintasun iraunkor absolutuaren edo baliaezintasun handiaren ondorioz. Halaber, Gizarte Segurantzako araubide berezian sartuta ez dauden eta antzeko egoeran dauden profesionalei aitortutako prestazioak. 

b) Administrazio publikoek desgaitasunagatik edo baliaezintasunagatik aitortutako pentsioak, baldin eta gorputz-urritasunaren edo urritasun psikikoaren mailak edozein lanpostu betetzeko erabateko ezintasun iraunkorra edo baliaezintasun handia badakar.

c) Gizarte Segurantzak langilearen kargura dagoen eta desgaitasuna duen seme edo alaba bakoitzeko ordaindutako familia-prestazioak, bai eta administrazio publikoetako langile aktiboentzat zein pasiboentzat desgaitasuna duen seme edo alaba bakoitzeko ezarritako familia-laguntza ere.

d) Era berean, edozein lan egiteko ezgaituta dauden pentsioak eta zurztasun-hartzeko pasiboak (hau da, eskubide pasiboen titularraren 21 urtetik beherako seme-alabak, bai eta adin hori bete aurretik edo titularra hil aurretik edozein lan egiteko ezgaituta daudenak ere), Gizarte Segurantzaren eta klase pasiboen araubide publikoetatik jasotakoak, eta zurztasun-egoeragatiko gainerako prestazio publikoak.

e) Modu berean, salbuetsiak egonen dira norbere konturako langile edo autonomoen Gizarte Segurantzako araubide berezian txertatu gabeko profesionalei aitorturiko prestazioak -aipatu Gizarte Segurantzako araubide bereziaren ordezko lanak egiten dituzten gizarte-aurreikuspenerako mutualitateen prestazioak badira-, betiere, aurreko bi lerroaldeetan aurreikusi diren egoera berberetarako prestazioak badira, hots, Gizarte Segurantzak aipatu araubide berezian txertatutako profesionalentzat aurreikusitakoak. Hauxe izanen da salbuetsitako kopuruaren muga: Gizarte Segurantzak dagokion kontzeptuarengatik onartzen duen gehieneko prestazioaren zenbatekoa. Mugaz gaindikoa lanaren etekintzat zergapetuko da, eta, Gizarte Segurantzaren prestazioak lehen aipatutako mutualitateenekin batera gertatuz gero, lanaren etekina azken horietan gertatu dela ulertuko da.

f) Gizarte Zerbitzuen arloko banakako eta familiako prestazio eta laguntzak arautzen dituen ekainaren 28ko 168/1990 Foru Dekretuan araututako prestazio ekonomikoak ere kargarik gabe daude, hala nola oinarrizko errenta, aparteko laguntzak, familia eta gizarte integraziorako laguntzak, laguntza espezializaturako laguntzak, umezurztegiko pertsonentzat eta beste batzuk.

g) 1936-1939 gerraren ondorioz lesioak edo mutilazioak jasan zituzten pertsonen alde aitortutako pentsioak.

h) Foru Komunitateko Administrazioak desgaitasuna duten pertsonei ematen dizkien laguntzak, erabilera partikularreko ibilgailu motordunak erosteko edo egokitzeko.

i) Hirurogeita bost urteko edo hortik gorako pertsonak, desgaitasuna duten pertsonak edo babesik gabe dauden adingabeak hartzeko edo egoitza edo eguneko zentro batera eramatearen gastua finantzatzeko erakunde publikoek emandako dirua. Era berean, erakunde publikoetatik jasotako zenbatekoak, mendetasun-egoeran dauden pertsonei etxean bertan arreta pertsonala emateko beharrezkoak diren zainketak lortzen laguntzeko.
 

PFEZaren kuotaren kenkariak ohiko etxebizitzan inbertitzeagatik, honako baldintza hauekin


Kenkaria aplikatzeko eskubidea sortuko da subjektu pasiboaren ohiko etxebizitzan Egokitze obrak eta instalazioak, egokitze obrak eta instalazioak egiteagatik, baldin eta desgaitasuna duen pertsona bada subjektu pasiboa bera, bere ezkontidea edo bikote egonkorreko kidea, edo berarekin bizi den ahaideren bat, zuzenekoa nahiz albokoa, odolkidetasunezkoa nahiz ezkontza bidezkoa, hirugarren gradura bitarte, hori barne.
Etxebizitzan aurreko paragrafoan aipaturiko pertsonetatik edozeinek bizi beharko du, jabe, errentari, azpierrentari nahiz usufruktudun izan.
Ulertuko da etxebizitza aldatzeak eskatzen duen egoera dela aurreko etxebizitza desgaitasuna.

 

PFEZaren kuotaren kenkariak lanagatik

 

100eko 33ko desgaitasuna edo handiagoa baina 100eko 65a baino txikiagoa izatea frogatzen dutenentzat, jarduneko langile gisara laneko etekinak eskuratzen badituzte, aurreko idatz-zatian aipatzen den kenkaria 1.750 euro izanen da. 3.250 euro, berriz, 100eko 65eko desgaitasuna edo handiagoa dutenentzat.
 

Araubide fiskal berezia aplikatzea desgaitasuna duten pertsonen ondare babestuari egindako ekarpenetarako

 

Ekarpen horiek azaroaren 18ko 41/2003 Legean18ko 41/2003 araututako desgaitasuna duten pertsonen ondare babestuari buruzkoak dira.

Subjektu pasiboak desgaitasuna duenean, lan-etekintzat hartuko dira ekarpen-egile bakoitzeko 10.000 euro urtean eta 24.250 euro urtean, guztira.

Etekin horiek ondare babestuaren titularra den eta desgaitasuna duen pertsonaren zerga-oinarrian sartuko dira, baturaren zenbatekoan eta, hala badagokio, errenta gisa jasotako prestazioen zenbatekoan, iondorioaskotarako errentaren adierazle publikoa (IPREM) halako hiru aldiz baino handiagoa denean.

Desgaitasuna duen pertsona baten ondare babestuari egindako ekarpenek, baldin eta pertsona horiek ahaidetasun-harremana badute lerro zuzenean, gradu-mugarik gabe edo hirugarren gradura arte (hori barne), bai eta desgaituaren ezkontideak edo tutoretza-, abegi- edo umeordetze-erregimenean haren ardurapean daudenek egindako ekarpenek ere, eskubidea izanen dute ekarpen-egilearen zerga-oinarria murrizteko, urteko gehieneko muga 10.000 eurokoa izanik. Ondare babestu bakoitzari diru-ekarle guztien artean egindako ekarpenei dagozkien kenkariak, urtean, ezin dira 24.250 eurotik gorakoak izan. Kopuru hori gaindituz gero, ekarpen bakoitzari dagokion kenkaria gutxitu beharko da, modu proportzionalean.
 

BEZaren murrizketa

 

% 4ko tasa aplikatuko da eragiketa hauetan:


a) 339/1990 339 /1990 Legegintzako Errege Dekretuaren I eranskinaren 20. zenbakian aipatzen diren mugikortasun urriko pertsonentzako ibilgailuak, abenduaren 23ko 2822/1998 Errege Dekretuaren II. eranskinaren A letran emandako idazketan, Ibilgailuen eta gurpil-aulkien araudi orokorra onartzen duena, desgaitasunen bat duten pertsonek soilik erabiltzeko.
(Mugikortasun urriko pertsonentzako ibilgailua: Gehienez 350 kg-ko tara eta 45 k/h-rainoko abiadura lauan duten ibilgailuak)

b) Gurpil-aulkian desgaitasunak dituztenak garraiatzeko autotaxi edo autoturismo berezi gisa erabiltzekoak diren ibilgailuak, dela zuzenean, dela aldez aurretik egokiturik, hala nola ibilgailu motordunak, aldez aurretik egokiturik edo gabe, mugikortasun murriztua duten edo gurpil-aulkian ibili beharra duten minusbaliatuak garraiatzen ibiltzeko direnak, kontuan izan gabe haien gidaria nor den.

c) Desgaitasuna duten pertsonentzako protesiak, ortesiak eta barne-inplanteak.

d) Mugikortasun urriko pertsonentzako ibilgailuak eta desgaitasuna duten pertsonentzako gurpil-aulkiak konpontzeko zerbitzuak, a) atalean jasotakoak, eta desgaitasuna duten pertsonentzako autotaxiak eta autoturismoak eta ibilgailu motordunak egokitzeko zerbitzuak, horien gidaria edozein dela ere.

 

Ibilgailuaren matrikulazio-zergaren salbuespena

 

Desgaitasuna duten pertsonen izenean matrikulatutako ibilgailu automobilak soilik erabiltzeko, baldin eta honako baldintza hauek betetzen badira:

1. Gutxienez lau urte igaro izana beste ibilgailu bat antzeko baldintzetan matrikulatu zenetik. Nolanahi ere, baldintza hori ez da eskatuko erabateko hondamenaren kasuetan, behar bezala frogatzen denean.

2. Gero “Inter vivos” egintzen bidez ez eskualdatzea, matrikulatu eta ondoko lau urteko epean.

 

Zirkulazio Zergaren salbuespena 


Zirkulazioaren gaineko Zergatik salbuetsita egonen dira desgaitasuna duten pertsonak, baldin eta ibilgailua gidatzeko bereziki egokituta badago, 12 zaldi fiskal baino gehiago ez baditu, eta gidabaimena duen pertsona desgaituaren jabetzakoa bada eta soilik erabiltzeko bada.
Informazio gehiago nahi izanez gero, jo ezazu dagokion udaletxera. 

 

Oinordetzen eta dohaintzen gaineko zerga


Subjektu pasibo ezinduari: oinordetza eta Dohaintzen gaineko Zergari atxikitako diruzkoa ez den ekarpenaren zatiari foru lege honen 42. artikuluan ezarritakoa aplikatuko zaio, balioa eta eskuratze-data kalkulatzeko.
Eskuratzailearentzat lan etekinen izaera duen ekarpenen zatia ez da Oinordekotzen eta Dohaintzen gaineko zergaren menpe egonen. 

 

Garraioa

Aparkaleku txartela
 

Desgaitasuna duten pertsonak udaletan ematen diren aparkatzeko txartelen onuradun izan daitezke. Udal bakoitzak horri buruz arautzen du eta emateko baldintza desberdinak ditu.  Iruñeko Udalak, besteak beste, barneko informazioa eskatzen dio Pertsonen Autonomiarako Nafarroako Agentziaren Balorazio Atalari, aparkatzeko txartela eskatzen dieten erabiltzaileen Garraio Baremoaren puntuazioa ezagutzeko. Desgaitasuna duela egiaztatzen duen aitorpen-ziurtagiria izanez gero, aparkatzeko txartela eska daiteke Herritarren Babeserako Arloaren bidez (Iratxeko Monasterioa kalea, 2). Honako hauek baimentzen ditu:

  • Oinezkoen eremuetan zirkulatzeko eta aparkatzeko mugak ez izatea. 
  • Urritasuna duten pertsonentzako erreserbatutako aparkaleku publikoetan aparkatzea. 
  • Bide publikoan gelditzea, behar den denboran, betiere horrek ibilgailuen edo oinezkoen zirkulazioa eragozten ez badu. 
  • Aparkaleku-plaza erreserbatu bat eskatzea etxetik, lantokitik edo ikasketa-lekutik gertu.
  • Bestalde, urritasuna eta mugikortasun murriztua duten pertsonentzako garraio kolektiboko ibilgailu baten gidaria bada, dagokion aparkatzeko txartela eska dezake. 

 

Taxi bonua 


Iruñeko Udalak urritasuna duten pertsonentzako taxi bonoen urteko deialdia onartu du. Laguntza jaso zuten herritarrek urtebetez (laguntza eman zitzaienetik) edo hurrengo oinarriak argitaratu arte taxi bat hartu eta ibilaldia ordaintzen ahalko dute trukean bonoa emanez. Taxilariak, ondoren, Nafarroako Urritu Fisikoen Koordinakundeari edo Nafarroako Kutxari igorriko dio, eta haiek dirutan ordainduko dute. Ondoren, hilero fakturatuko dute, behar diren frogagiriak aurkeztuta, Gizarte Zerbitzuen eta Emakumearen Arloari, eta hark hartuko du, azkenik, ordainketaren ardura. (Informazio gehiago)

 

Laguntza teknikoak (Gurutze Gorria)
 

Desgaitasuna duten pertsonek gurpil-aulkiak, ibilgailuak, garabiak, etab. lor ditzakete aldi baterako, doan ematen dituzten hainbat elkarteri esker, Gurutze Gorriari adibidez. (Informazio gehiago)
 

RENFEren txartel urrekara


Bidaietan % 25etik 40ra bitarteko deskontuak lortzen dituzte onuradunek, hau da, 18 urtetik gora dituzten pentsiodunek, ezintasun fisiko edo psikiko iraunkorra, osoa, erabatekoa edo baliaezintasun handia formalki aitortua dutenek, bai eta % 65eko edo hortik gorako desgaitasun-maila dutenek ere. Azken horiei "ETA LAGUNTZAILEA" jartzen duen txartela emanen zaie; hari esker, haiekin bidaiatzen duenak ere deskontu bera izanen du. Txartel urrekara, urtebetekoa, Renfeko geltokietan, salmenta-bulegoetan eta bidaia agentzietan eskuratzen ahal da. (Informazio gehiago).

 
Deskontuak garraio publikoan 

% 65eko edo gehiagoko desgaitasuna, Baliaezintasun Absolutua edo Baliaezintasun Handia duten pertsonek, 5 eta 65 urte bitartekoek, E tarifa berezirako txartel pertsonalizatua izateko eskubidea dute, eta tarifa horretatik kanpo geratzen da Ezintasun Iraunkor Osoa.
 (Informazio gehiago)

Etxebizitza


Etxebizitza babestuen erreserba


Sustapen berri bakoitzeko etxebizitza babestuen % 3 desgaitasuna duten pertsonentzat gordetzea. 
Informazio gehiago


Elektrizitateko bonu soziala
 

60 urte edo gehiago dituzten hornidura-puntu baten titularrek gizarte-bonorako eskubidea izanen dute, baldin eta egiaztatzen badute erretiroagatik, ezintasun iraunkorragatik edo alarguntasunagatik Gizarte Segurantzaren sistemako pentsiodunak direla, eta pentsio mota horietarako indarrean dauden gutxieneko zenbatekoak jasotzen badituzte, beren kargura ezkontidea duten titularrei edo pertsona bakarreko unitate ekonomiko batean bizi diren ezkontiderik gabeko titularrei dagokienez. Eskubide hori dute, halaber, iraungitako Zahartzaroko eta Baliaezintasuneko Nahitaezko Aseguruko pentsioen eta 60 urtetik gorako erretiro- eta baliaezintasun-pentsio ez-kontributiboen onuradunek. Eskatzaileek ohiko etxebizitzan 3 kW baino potentzia elektriko gutxiago eduki beharko dute, eta azken baliabideko tarifaren onuradun izan. 
Informazio gehiago
 

Ur-hornidurako tarifa soziala 
 

Iruñerriko Mankomunitateak premia ekonomiko berezian diren pentsiodunei edo errenta-hartzaileei eskaintzen dien kuota berezia da, ur-hornidurari lotua: zenbateko guztien %10 baizik ez dute ordaintzen.
Informazio gehiago
 

Gizarte Segurantza

Minbizia edo beste gaixotasun larriren bat duten adingabeak zaintzeko prestazio ekonomikoa
 

Sorospen baten antzeko prestazioa da, eta haren helburua da langileek beren lanaldia murriztu behar izatean (eta, ondorioz, soldatak murriztu behar izatean) izaten duten diru-sarreren galera konpentsatzea, ospitaleratuta dauden bitartean eta gaixotasunaren tratamendu jarraituan seme-alabak edo adingabeak zuzenean, etengabe eta modu iraunkorrean zaintzeko beharrak eraginda.  Sorospena, beraz, lanaldiaren benetako murrizketaren eta murrizketa hori langileek egiten duten inguruabarren araberakoa da.
Eskabidea, eskatutako dokumentuekin batera, interesdunak helbidea duen erakunde kudeatzailearen probintzia-zuzendaritzari edo dagokion lan-istripuen eta lanbide-gaixotasunen mutualitateari bidaliko zaio. 
- Prestazioa eman daitekeen gaixotasunen zerrenda
- Testu osorako sarbidea (1148/2011 Errege Dekretua, uztailaren 29koa)


Familia prestazioa, semea edo alaba bere gain hartzeagatik


Esleipen ekonomikoa da onuradunaren kargura dagoen 18 urtetik beherako edo adin horretatik gorako seme-alaba bakoitzeko, baldin eta onuraduna ehuneko 65eko edo hortik gorako minusbaliotasuna badu, onuradunaren seme-alabatasunaren legezko izaera edozein dela ere, bai eta familia-abegian, behin betiko edo adopzio aurreko egoeran, hartutako adingabekoengatik ere. Laguntza hori jasotzeko eskubidea izateko, onuradunak afiliatuta egon beharko du araubide orokorrean, edo altaren pareko egoeran (ekainaren 20ko 1/1994 Legegintzako Errege Dekretuaren 124. eta 125. artikuluak) edo araubide bereko pentsioduna izatea. 
Informazio gehiago

Enplegua

Desgaitasuna duten langileen alde enplegua sustatzeko neurri horiek hartzeko eskubidea sortzeko gutxieneko desgaitasun-maila % 33koa edo handiagoa izan beharko da.


 
Enplegu eskaera


Enplegu-eskaerako erregistro berezia
Nafarroako Administrazioaren enplegu-bulegoetan erregistro berezi bat ezartzen da desgaitasuna duten pertsonen enplegu-eskatzaileentzat.

Enplegu publikoa eskuratzea

  • Oposizioetan plazen % 5 erreserbatzea % 33ko edo gehiagoko desgaitasuna duten pertsonentzat, betiere hautaprobak gainditzen badituzte eta, dagokionean, adierazitako desgaitasun-maila eta zereginak eta eginkizunak betetzearekin bateragarria dela egiaztatzen badute.
  • Hautaprobetan egokitzapenak eginen dira, denbora eta baliabideak kontuan hartuta, behar duten pertsona desgaituei berdintasun-baldintzetan parte hartzen dutela ziurtatzeko. Egokitzapen horiek oposizioaren inskripzioan eskatzen dira. 

Enplegu arrunta

Erreserba kuota

    50 langile edo gehiago dituzten enpresa publiko eta pribatuetan gutxienez langileen ehuneko 2k desgaitasuna izan beharko dute. Lehen aipatutako zenbaketa dagokion enpresaren plantilla osoaren gainean eginen da, edozein dela ere enpresaren lantoki kopurua eta edozein dela ere enpresako langileak lotzen dituen lan-kontratazioaren modua.

Neurri alternatiboak

  • Enpresa horiek neurri hauek har ditzakete erreserba-kuotaren ordez:
  • Merkataritzako kontratu bat edo kontratu zibil bat egitea enplegu-zentro berezi batekin edo desgaitasuna duen langile autonomo batekin, enpresaren jarduera normaltasunez garatzeko beharrezkoak diren lehengaiez, makineriaz, ekipamendu-ondasunez edo beste edozein motatako ondasunez hornitzeko. 
  • Merkataritzako kontratu bat edo kontratu zibil bat egitea enplegu-zentro berezi batekin edo desgaitasuna duen langile autonomo batekin, enpresaren ohiko jardueratik kanpoko zerbitzuak eta osagarriak emateko. 
  • Diru-dohaintzak edo -babesak egitea, laneratzeko jarduerak garatzeko. 
  • Lan-enklabe bat eratzea, enplegu-zentro berezi batekin dagokion kontratua sinatu ondoren, desgaitasuna duten pertsonen enplegua sustatzeko neurri gisa lan-enklabeak arautzen dituen Errege Dekretuan ezarritakoaren arabera. 

 

Lan-enklabeak:
 

Lan-enklabetzat hartzen da lan-merkatu arrunteko enpresa baten eta enplegu-zentro berezi (EZB) baten arteko kontratua, EZBko langileak enpresaren lantokira joaten diren obrak edo zerbitzuak egiteko. 
Iraupena 3 hilabetekoa izanen da, eta gehienez 3 urtekoa (6 urtera arte luza daiteke). 
              -Langile horiek EZB bateko langile desgaituen plantillakoak dira. 
              -Enklabeko langileen % 60k, gutxienez, zailtasun bereziak izanen dituzte lan-merkatu arruntean sartzeko.

 

Erretiroa aurreratzea


Erretiro-pentsioa jaso ahal izateko eskatzen den 15 urteko gutxieneko kotizazio-aldia gutxienez lan egin duten besteren konturako eta norberaren konturako langileek, baldin eta aldi horretan egiaztatutako ehuneko 45eko edo gehiagoko desgaitasuna badute, erretiroa berrogeita hamazortzi urtera aurreratzen ahalko dute.
Desgaitasuna Nafarroan egiaztatuko da, Pertsonen Autonomiarako Nafarroako Agentziaren ziurtagiriaren bidez.
Benetan lan egindako denbora zenbatzeko, lanera ez joandako denbora guztiak deskontatuko dira, honako hauek izan ezik:
-Gaixotasun arrunt edo profesionalagatiko edo istripuagatiko baja medikoa, lanekoa izan edo ez. 
-Amatasunagatik, aitatasunagatik, adopzioagatik, harreragatik, haurdunaldiko arriskuagatik edo edoskitzaro naturaleko arriskuagatik lan-kontratua etetea dakartenak. 
-Lansaria jasotzeko eskubidearekin lanera ez etortzea.
Erretiroa eskatu ahal izateko, lanean edo antzeko egoeran egon behar da.

Hezkuntza

Unibertsitate-ikasketetara berdintasun-baldintzetan sartzea


Graduko unibertsitate-ikasketa ofizialetan berdintasun-baldintzetan sartzeko baldintzak eta Espainiako unibertsitate publikoetan onartzeko prozedurak arautzen dituen azaroaren 14ko 1892/2008 Errege Dekretuaren arabera, batzorde antolatzaileek, hezkuntza-administrazioek autonomia-erkidego bakoitzean ezartzen duten sarbide-probaren araudi espezifikoarekin bat etorriz, neurri egokiak ezarriko dituzte desgaitasunen bat duten ikasleek egin ahal izatea bermatzeko, fase orokorrean eta espezifikoan, berdintasun-baldintza egokietan.
Neurri horiek honako hauek izan daitezke: denborak egokitzea, azterketa-eredu bereziak egitea eta ikaslearen esku jartzea sarbide-proba egiteko behar dituen baliabide materialak eta giza baliabideak, laguntzak eta laguntza teknikoak, bai eta informazioaren eskuragarritasuna eta prozesuen komunikazioa eta proba egiten den esparru edo espazio fisikoa bermatzea ere. Nolanahi ere, neurri horiek ezartzeko, batxilergoan egindako curriculum-egokitzapenak hartuko dira oinarri, eta horiei buruzko informazioa behar bezala emanen dute Orientabide Zerbitzuek.
 
Epaimahai kalifikatzaileek hezkuntza-administrazioetako organo tekniko eskudunen txostenak eta lankidetza eskatzen ahalko dituzte, bai eta desgaitasuna duten ikasleek batxilergoa ikasi duten ikastetxeena ere.

Desgaitasunen bat duten 25 urtetik gorako hautagaientzat, baldin eta sarbide-proba egin behar badute eta izena emateko unean behar bezala justifikatzen badute sarbide-proba ohiko baliabideekin egitea eragozten dien desgaitasunen bat dutela, aurreko paragrafoetan xedatutakoa aplikatuko da. Araudi berari jarraituko zaio 45 urtetik gorako hautagaientzat.
 

Unibertsitateetan plazak erreserbatzea


Azaroaren 14ko 1892/2008 Errege Dekretuak, graduko unibertsitate-ikasketa ofizialak berdintasun-baldintzetan egiteko baldintzak eta Espainiako unibertsitate publikoetan onartzeko prozedurak arautzen dituenak, ezarritakoaren arabera, plazen 100eko 5 gordeko da 100eko 33ko desgaitasun-maila edo handiagoa aitortuta duten ikasleentzat, baita desgaitasun-egoera pertsonalei lotutako hezkuntza-premia berezi iraunkorrak dituzten ikasleentzat ere, baldin eta aurreko eskolatzean hezkuntza-normalkuntzarako baliabideak eta laguntzak behar izan badituzte.
Desgaitasuna baloratzeko ziurtagiria, irizpena edo prozedura interesdunaren jatorrizko autonomia-erkidego bakoitzeko organo eskudunak eginen du.
Hala ere, ezohiko fasean titulazio eta zentro bat eskaintzen ez denean, plaza guztiak fase arruntean bete direlako, baina erreserba-kupo honetako plazaren bat edo batzuk ohiko fasean metatu zirenean eskatzaile nahikorik ez egoteagatik, unibertsitateek plazak handitzen ahalko dituzte, 100eko 5era arte, ezohiko fasean parte hartzen duten ikasle desgaituak sar daitezen.


Unibertsitateetan tasak ordaintzetik salbuestea


100eko 33ko desgaitasuna edo handiagoa duten ikasleek ez dute tasa eta prezio publikorik ordaindu beharko unibertsitate-titulua lortzeko ikasketetan.
Salbuespen horren kostu ekonomikoa Nafarroako Unibertsitate Publikoak hartuko du bere gain, Nafarroako Gobernuarekin akordioa egin arte.avarra.

PFEZa ordaintzetik salbuesten dira errenta hauek:

 

a) Gizarte Segurantzaren edo horren ordezko entitateen pentsioak, ezintasun iraunkor absolutuaren edo baliaezintasun handiaren ondorioz. Halaber, Gizarte Segurantzako araubide berezian sartuta ez dauden eta antzeko egoeran dauden profesionalei aitortutako prestazioak. 

b) Administrazio publikoek desgaitasunagatik edo baliaezintasunagatik aitortutako pentsioak, baldin eta gorputz-urritasunaren edo urritasun psikikoaren mailak edozein lanpostu betetzeko erabateko ezintasun iraunkorra edo baliaezintasun handia badakar.

c) Gizarte Segurantzak langilearen kargura dagoen eta desgaitasuna duen seme edo alaba bakoitzeko ordaindutako familia-prestazioak, bai eta administrazio publikoetako langile aktiboentzat zein pasiboentzat desgaitasuna duen seme edo alaba bakoitzeko ezarritako familia-laguntza ere.

d) Era berean, edozein lan egiteko ezgaituta dauden pentsioak eta zurztasun-hartzeko pasiboak (hau da, eskubide pasiboen titularraren 21 urtetik beherako seme-alabak, bai eta adin hori bete aurretik edo titularra hil aurretik edozein lan egiteko ezgaituta daudenak ere), Gizarte Segurantzaren eta klase pasiboen araubide publikoetatik jasotakoak, eta zurztasun-egoeragatiko gainerako prestazio publikoak.

e) Modu berean, salbuetsiak egonen dira norbere konturako langile edo autonomoen Gizarte Segurantzako araubide berezian txertatu gabeko profesionalei aitorturiko prestazioak -aipatu Gizarte Segurantzako araubide bereziaren ordezko lanak egiten dituzten gizarte-aurreikuspenerako mutualitateen prestazioak badira-, betiere, aurreko bi lerroaldeetan aurreikusi diren egoera berberetarako prestazioak badira, hots, Gizarte Segurantzak aipatu araubide berezian txertatutako profesionalentzat aurreikusitakoak. Hauxe izanen da salbuetsitako kopuruaren muga: Gizarte Segurantzak dagokion kontzeptuarengatik onartzen duen gehieneko prestazioaren zenbatekoa. Mugaz gaindikoa lanaren etekintzat zergapetuko da, eta, Gizarte Segurantzaren prestazioak lehen aipatutako mutualitateenekin batera gertatuz gero, lanaren etekina azken horietan gertatu dela ulertuko da.

f) Gizarte Zerbitzuen arloko banakako eta familiako prestazio eta laguntzak arautzen dituen ekainaren 28ko 168/1990 Foru Dekretuan araututako prestazio ekonomikoak ere kargarik gabe daude, hala nola oinarrizko errenta, aparteko laguntzak, familia eta gizarte integraziorako laguntzak, laguntza espezializaturako laguntzak, umezurztegiko pertsonentzat eta beste batzuk.

g) 1936-1939 gerraren ondorioz lesioak edo mutilazioak jasan zituzten pertsonen alde aitortutako pentsioak.

h) Foru Komunitateko Administrazioak desgaitasuna duten pertsonei ematen dizkien laguntzak, erabilera partikularreko ibilgailu motordunak erosteko edo egokitzeko.

i) Hirurogeita bost urteko edo hortik gorako pertsonak, desgaitasuna duten pertsonak edo babesik gabe dauden adingabeak hartzeko edo egoitza edo eguneko zentro batera eramatearen gastua finantzatzeko erakunde publikoek emandako dirua. Era berean, erakunde publikoetatik jasotako zenbatekoak, mendetasun-egoeran dauden pertsonei etxean bertan arreta pertsonala emateko beharrezkoak diren zainketak lortzen laguntzeko.
 

PFEZaren kuotaren kenkariak ohiko etxebizitzan inbertitzeagatik, honako baldintza hauekin


Kenkaria aplikatzeko eskubidea sortuko da subjektu pasiboaren ohiko etxebizitzan Egokitze obrak eta instalazioak, egokitze obrak eta instalazioak egiteagatik, baldin eta desgaitasuna duen pertsona bada subjektu pasiboa bera, bere ezkontidea edo bikote egonkorreko kidea, edo berarekin bizi den ahaideren bat, zuzenekoa nahiz albokoa, odolkidetasunezkoa nahiz ezkontza bidezkoa, hirugarren gradura bitarte, hori barne.
Etxebizitzan aurreko paragrafoan aipaturiko pertsonetatik edozeinek bizi beharko du, jabe, errentari, azpierrentari nahiz usufruktudun izan.
Ulertuko da etxebizitza aldatzeak eskatzen duen egoera dela aurreko etxebizitza desgaitasuna.

 

PFEZaren kuotaren kenkariak lanagatik

 

100eko 33ko desgaitasuna edo handiagoa baina 100eko 65a baino txikiagoa izatea frogatzen dutenentzat, jarduneko langile gisara laneko etekinak eskuratzen badituzte, aurreko idatz-zatian aipatzen den kenkaria 1.750 euro izanen da. 3.250 euro, berriz, 100eko 65eko desgaitasuna edo handiagoa dutenentzat.
 

Araubide fiskal berezia aplikatzea desgaitasuna duten pertsonen ondare babestuari egindako ekarpenetarako

 

Ekarpen horiek azaroaren 18ko 41/2003 Legean18ko 41/2003 araututako desgaitasuna duten pertsonen ondare babestuari buruzkoak dira.

Subjektu pasiboak desgaitasuna duenean, lan-etekintzat hartuko dira ekarpen-egile bakoitzeko 10.000 euro urtean eta 24.250 euro urtean, guztira.

Etekin horiek ondare babestuaren titularra den eta desgaitasuna duen pertsonaren zerga-oinarrian sartuko dira, baturaren zenbatekoan eta, hala badagokio, errenta gisa jasotako prestazioen zenbatekoan, iondorioaskotarako errentaren adierazle publikoa (IPREM) halako hiru aldiz baino handiagoa denean.

Desgaitasuna duen pertsona baten ondare babestuari egindako ekarpenek, baldin eta pertsona horiek ahaidetasun-harremana badute lerro zuzenean, gradu-mugarik gabe edo hirugarren gradura arte (hori barne), bai eta desgaituaren ezkontideak edo tutoretza-, abegi- edo umeordetze-erregimenean haren ardurapean daudenek egindako ekarpenek ere, eskubidea izanen dute ekarpen-egilearen zerga-oinarria murrizteko, urteko gehieneko muga 10.000 eurokoa izanik. Ondare babestu bakoitzari diru-ekarle guztien artean egindako ekarpenei dagozkien kenkariak, urtean, ezin dira 24.250 eurotik gorakoak izan. Kopuru hori gaindituz gero, ekarpen bakoitzari dagokion kenkaria gutxitu beharko da, modu proportzionalean.
 

BEZaren murrizketa

 

% 4ko tasa aplikatuko da eragiketa hauetan:


a) 339/1990 339 /1990 Legegintzako Errege Dekretuaren I eranskinaren 20. zenbakian aipatzen diren mugikortasun urriko pertsonentzako ibilgailuak, abenduaren 23ko 2822/1998 Errege Dekretuaren II. eranskinaren A letran emandako idazketan, Ibilgailuen eta gurpil-aulkien araudi orokorra onartzen duena, desgaitasunen bat duten pertsonek soilik erabiltzeko.
(Mugikortasun urriko pertsonentzako ibilgailua: Gehienez 350 kg-ko tara eta 45 k/h-rainoko abiadura lauan duten ibilgailuak)

b) Gurpil-aulkian desgaitasunak dituztenak garraiatzeko autotaxi edo autoturismo berezi gisa erabiltzekoak diren ibilgailuak, dela zuzenean, dela aldez aurretik egokiturik, hala nola ibilgailu motordunak, aldez aurretik egokiturik edo gabe, mugikortasun murriztua duten edo gurpil-aulkian ibili beharra duten minusbaliatuak garraiatzen ibiltzeko direnak, kontuan izan gabe haien gidaria nor den.

c) Desgaitasuna duten pertsonentzako protesiak, ortesiak eta barne-inplanteak.

d) Mugikortasun urriko pertsonentzako ibilgailuak eta desgaitasuna duten pertsonentzako gurpil-aulkiak konpontzeko zerbitzuak, a) atalean jasotakoak, eta desgaitasuna duten pertsonentzako autotaxiak eta autoturismoak eta ibilgailu motordunak egokitzeko zerbitzuak, horien gidaria edozein dela ere.

 

Ibilgailuaren matrikulazio-zergaren salbuespena

 

Desgaitasuna duten pertsonen izenean matrikulatutako ibilgailu automobilak soilik erabiltzeko, baldin eta honako baldintza hauek betetzen badira:

1. Gutxienez lau urte igaro izana beste ibilgailu bat antzeko baldintzetan matrikulatu zenetik. Nolanahi ere, baldintza hori ez da eskatuko erabateko hondamenaren kasuetan, behar bezala frogatzen denean.

2. Gero “Inter vivos” egintzen bidez ez eskualdatzea, matrikulatu eta ondoko lau urteko epean.

 

Zirkulazio Zergaren salbuespena 


Zirkulazioaren gaineko Zergatik salbuetsita egonen dira desgaitasuna duten pertsonak, baldin eta ibilgailua gidatzeko bereziki egokituta badago, 12 zaldi fiskal baino gehiago ez baditu, eta gidabaimena duen pertsona desgaituaren jabetzakoa bada eta soilik erabiltzeko bada.
Informazio gehiago nahi izanez gero, jo ezazu dagokion udaletxera. 

 

Oinordetzen eta dohaintzen gaineko zerga


Subjektu pasibo ezinduari: oinordetza eta Dohaintzen gaineko Zergari atxikitako diruzkoa ez den ekarpenaren zatiari foru lege honen 42. artikuluan ezarritakoa aplikatuko zaio, balioa eta eskuratze-data kalkulatzeko.
Eskuratzailearentzat lan etekinen izaera duen ekarpenen zatia ez da Oinordekotzen eta Dohaintzen gaineko zergaren menpe egonen. 

 

Aparkaleku txartela
 

Desgaitasuna duten pertsonak udaletan ematen diren aparkatzeko txartelen onuradun izan daitezke. Udal bakoitzak horri buruz arautzen du eta emateko baldintza desberdinak ditu.  Iruñeko Udalak, besteak beste, barneko informazioa eskatzen dio Pertsonen Autonomiarako Nafarroako Agentziaren Balorazio Atalari, aparkatzeko txartela eskatzen dieten erabiltzaileen Garraio Baremoaren puntuazioa ezagutzeko. Desgaitasuna duela egiaztatzen duen aitorpen-ziurtagiria izanez gero, aparkatzeko txartela eska daiteke Herritarren Babeserako Arloaren bidez (Iratxeko Monasterioa kalea, 2). Honako hauek baimentzen ditu:

  • Oinezkoen eremuetan zirkulatzeko eta aparkatzeko mugak ez izatea. 
  • Urritasuna duten pertsonentzako erreserbatutako aparkaleku publikoetan aparkatzea. 
  • Bide publikoan gelditzea, behar den denboran, betiere horrek ibilgailuen edo oinezkoen zirkulazioa eragozten ez badu. 
  • Aparkaleku-plaza erreserbatu bat eskatzea etxetik, lantokitik edo ikasketa-lekutik gertu.
  • Bestalde, urritasuna eta mugikortasun murriztua duten pertsonentzako garraio kolektiboko ibilgailu baten gidaria bada, dagokion aparkatzeko txartela eska dezake. 

 

Taxi bonua 


Iruñeko Udalak urritasuna duten pertsonentzako taxi bonoen urteko deialdia onartu du. Laguntza jaso zuten herritarrek urtebetez (laguntza eman zitzaienetik) edo hurrengo oinarriak argitaratu arte taxi bat hartu eta ibilaldia ordaintzen ahalko dute trukean bonoa emanez. Taxilariak, ondoren, Nafarroako Urritu Fisikoen Koordinakundeari edo Nafarroako Kutxari igorriko dio, eta haiek dirutan ordainduko dute. Ondoren, hilero fakturatuko dute, behar diren frogagiriak aurkeztuta, Gizarte Zerbitzuen eta Emakumearen Arloari, eta hark hartuko du, azkenik, ordainketaren ardura. (Informazio gehiago)

 

Laguntza teknikoak (Gurutze Gorria)
 

Desgaitasuna duten pertsonek gurpil-aulkiak, ibilgailuak, garabiak, etab. lor ditzakete aldi baterako, doan ematen dituzten hainbat elkarteri esker, Gurutze Gorriari adibidez. (Informazio gehiago)
 

RENFEren txartel urrekara


Bidaietan % 25etik 40ra bitarteko deskontuak lortzen dituzte onuradunek, hau da, 18 urtetik gora dituzten pentsiodunek, ezintasun fisiko edo psikiko iraunkorra, osoa, erabatekoa edo baliaezintasun handia formalki aitortua dutenek, bai eta % 65eko edo hortik gorako desgaitasun-maila dutenek ere. Azken horiei "ETA LAGUNTZAILEA" jartzen duen txartela emanen zaie; hari esker, haiekin bidaiatzen duenak ere deskontu bera izanen du. Txartel urrekara, urtebetekoa, Renfeko geltokietan, salmenta-bulegoetan eta bidaia agentzietan eskuratzen ahal da. (Informazio gehiago).

 
Deskontuak garraio publikoan 

% 65eko edo gehiagoko desgaitasuna, Baliaezintasun Absolutua edo Baliaezintasun Handia duten pertsonek, 5 eta 65 urte bitartekoek, E tarifa berezirako txartel pertsonalizatua izateko eskubidea dute, eta tarifa horretatik kanpo geratzen da Ezintasun Iraunkor Osoa.
 (Informazio gehiago)


Etxebizitza babestuen erreserba


Sustapen berri bakoitzeko etxebizitza babestuen % 3 desgaitasuna duten pertsonentzat gordetzea. 
Informazio gehiago


Elektrizitateko bonu soziala
 

60 urte edo gehiago dituzten hornidura-puntu baten titularrek gizarte-bonorako eskubidea izanen dute, baldin eta egiaztatzen badute erretiroagatik, ezintasun iraunkorragatik edo alarguntasunagatik Gizarte Segurantzaren sistemako pentsiodunak direla, eta pentsio mota horietarako indarrean dauden gutxieneko zenbatekoak jasotzen badituzte, beren kargura ezkontidea duten titularrei edo pertsona bakarreko unitate ekonomiko batean bizi diren ezkontiderik gabeko titularrei dagokienez. Eskubide hori dute, halaber, iraungitako Zahartzaroko eta Baliaezintasuneko Nahitaezko Aseguruko pentsioen eta 60 urtetik gorako erretiro- eta baliaezintasun-pentsio ez-kontributiboen onuradunek. Eskatzaileek ohiko etxebizitzan 3 kW baino potentzia elektriko gutxiago eduki beharko dute, eta azken baliabideko tarifaren onuradun izan. 
Informazio gehiago
 

Ur-hornidurako tarifa soziala 
 

Iruñerriko Mankomunitateak premia ekonomiko berezian diren pentsiodunei edo errenta-hartzaileei eskaintzen dien kuota berezia da, ur-hornidurari lotua: zenbateko guztien %10 baizik ez dute ordaintzen.
Informazio gehiago
 

Minbizia edo beste gaixotasun larriren bat duten adingabeak zaintzeko prestazio ekonomikoa
 

Sorospen baten antzeko prestazioa da, eta haren helburua da langileek beren lanaldia murriztu behar izatean (eta, ondorioz, soldatak murriztu behar izatean) izaten duten diru-sarreren galera konpentsatzea, ospitaleratuta dauden bitartean eta gaixotasunaren tratamendu jarraituan seme-alabak edo adingabeak zuzenean, etengabe eta modu iraunkorrean zaintzeko beharrak eraginda.  Sorospena, beraz, lanaldiaren benetako murrizketaren eta murrizketa hori langileek egiten duten inguruabarren araberakoa da.
Eskabidea, eskatutako dokumentuekin batera, interesdunak helbidea duen erakunde kudeatzailearen probintzia-zuzendaritzari edo dagokion lan-istripuen eta lanbide-gaixotasunen mutualitateari bidaliko zaio. 
- Prestazioa eman daitekeen gaixotasunen zerrenda
- Testu osorako sarbidea (1148/2011 Errege Dekretua, uztailaren 29koa)


Familia prestazioa, semea edo alaba bere gain hartzeagatik


Esleipen ekonomikoa da onuradunaren kargura dagoen 18 urtetik beherako edo adin horretatik gorako seme-alaba bakoitzeko, baldin eta onuraduna ehuneko 65eko edo hortik gorako minusbaliotasuna badu, onuradunaren seme-alabatasunaren legezko izaera edozein dela ere, bai eta familia-abegian, behin betiko edo adopzio aurreko egoeran, hartutako adingabekoengatik ere. Laguntza hori jasotzeko eskubidea izateko, onuradunak afiliatuta egon beharko du araubide orokorrean, edo altaren pareko egoeran (ekainaren 20ko 1/1994 Legegintzako Errege Dekretuaren 124. eta 125. artikuluak) edo araubide bereko pentsioduna izatea. 
Informazio gehiago

Desgaitasuna duten langileen alde enplegua sustatzeko neurri horiek hartzeko eskubidea sortzeko gutxieneko desgaitasun-maila % 33koa edo handiagoa izan beharko da.


 
Enplegu eskaera


Enplegu-eskaerako erregistro berezia
Nafarroako Administrazioaren enplegu-bulegoetan erregistro berezi bat ezartzen da desgaitasuna duten pertsonen enplegu-eskatzaileentzat.

Enplegu publikoa eskuratzea

  • Oposizioetan plazen % 5 erreserbatzea % 33ko edo gehiagoko desgaitasuna duten pertsonentzat, betiere hautaprobak gainditzen badituzte eta, dagokionean, adierazitako desgaitasun-maila eta zereginak eta eginkizunak betetzearekin bateragarria dela egiaztatzen badute.
  • Hautaprobetan egokitzapenak eginen dira, denbora eta baliabideak kontuan hartuta, behar duten pertsona desgaituei berdintasun-baldintzetan parte hartzen dutela ziurtatzeko. Egokitzapen horiek oposizioaren inskripzioan eskatzen dira. 

Enplegu arrunta

Erreserba kuota

    50 langile edo gehiago dituzten enpresa publiko eta pribatuetan gutxienez langileen ehuneko 2k desgaitasuna izan beharko dute. Lehen aipatutako zenbaketa dagokion enpresaren plantilla osoaren gainean eginen da, edozein dela ere enpresaren lantoki kopurua eta edozein dela ere enpresako langileak lotzen dituen lan-kontratazioaren modua.

Neurri alternatiboak

  • Enpresa horiek neurri hauek har ditzakete erreserba-kuotaren ordez:
  • Merkataritzako kontratu bat edo kontratu zibil bat egitea enplegu-zentro berezi batekin edo desgaitasuna duen langile autonomo batekin, enpresaren jarduera normaltasunez garatzeko beharrezkoak diren lehengaiez, makineriaz, ekipamendu-ondasunez edo beste edozein motatako ondasunez hornitzeko. 
  • Merkataritzako kontratu bat edo kontratu zibil bat egitea enplegu-zentro berezi batekin edo desgaitasuna duen langile autonomo batekin, enpresaren ohiko jardueratik kanpoko zerbitzuak eta osagarriak emateko. 
  • Diru-dohaintzak edo -babesak egitea, laneratzeko jarduerak garatzeko. 
  • Lan-enklabe bat eratzea, enplegu-zentro berezi batekin dagokion kontratua sinatu ondoren, desgaitasuna duten pertsonen enplegua sustatzeko neurri gisa lan-enklabeak arautzen dituen Errege Dekretuan ezarritakoaren arabera. 

 

Lan-enklabeak:
 

Lan-enklabetzat hartzen da lan-merkatu arrunteko enpresa baten eta enplegu-zentro berezi (EZB) baten arteko kontratua, EZBko langileak enpresaren lantokira joaten diren obrak edo zerbitzuak egiteko. 
Iraupena 3 hilabetekoa izanen da, eta gehienez 3 urtekoa (6 urtera arte luza daiteke). 
              -Langile horiek EZB bateko langile desgaituen plantillakoak dira. 
              -Enklabeko langileen % 60k, gutxienez, zailtasun bereziak izanen dituzte lan-merkatu arruntean sartzeko.

 

Erretiroa aurreratzea


Erretiro-pentsioa jaso ahal izateko eskatzen den 15 urteko gutxieneko kotizazio-aldia gutxienez lan egin duten besteren konturako eta norberaren konturako langileek, baldin eta aldi horretan egiaztatutako ehuneko 45eko edo gehiagoko desgaitasuna badute, erretiroa berrogeita hamazortzi urtera aurreratzen ahalko dute.
Desgaitasuna Nafarroan egiaztatuko da, Pertsonen Autonomiarako Nafarroako Agentziaren ziurtagiriaren bidez.
Benetan lan egindako denbora zenbatzeko, lanera ez joandako denbora guztiak deskontatuko dira, honako hauek izan ezik:
-Gaixotasun arrunt edo profesionalagatiko edo istripuagatiko baja medikoa, lanekoa izan edo ez. 
-Amatasunagatik, aitatasunagatik, adopzioagatik, harreragatik, haurdunaldiko arriskuagatik edo edoskitzaro naturaleko arriskuagatik lan-kontratua etetea dakartenak. 
-Lansaria jasotzeko eskubidearekin lanera ez etortzea.
Erretiroa eskatu ahal izateko, lanean edo antzeko egoeran egon behar da.

Unibertsitate-ikasketetara berdintasun-baldintzetan sartzea


Graduko unibertsitate-ikasketa ofizialetan berdintasun-baldintzetan sartzeko baldintzak eta Espainiako unibertsitate publikoetan onartzeko prozedurak arautzen dituen azaroaren 14ko 1892/2008 Errege Dekretuaren arabera, batzorde antolatzaileek, hezkuntza-administrazioek autonomia-erkidego bakoitzean ezartzen duten sarbide-probaren araudi espezifikoarekin bat etorriz, neurri egokiak ezarriko dituzte desgaitasunen bat duten ikasleek egin ahal izatea bermatzeko, fase orokorrean eta espezifikoan, berdintasun-baldintza egokietan.
Neurri horiek honako hauek izan daitezke: denborak egokitzea, azterketa-eredu bereziak egitea eta ikaslearen esku jartzea sarbide-proba egiteko behar dituen baliabide materialak eta giza baliabideak, laguntzak eta laguntza teknikoak, bai eta informazioaren eskuragarritasuna eta prozesuen komunikazioa eta proba egiten den esparru edo espazio fisikoa bermatzea ere. Nolanahi ere, neurri horiek ezartzeko, batxilergoan egindako curriculum-egokitzapenak hartuko dira oinarri, eta horiei buruzko informazioa behar bezala emanen dute Orientabide Zerbitzuek.
 
Epaimahai kalifikatzaileek hezkuntza-administrazioetako organo tekniko eskudunen txostenak eta lankidetza eskatzen ahalko dituzte, bai eta desgaitasuna duten ikasleek batxilergoa ikasi duten ikastetxeena ere.

Desgaitasunen bat duten 25 urtetik gorako hautagaientzat, baldin eta sarbide-proba egin behar badute eta izena emateko unean behar bezala justifikatzen badute sarbide-proba ohiko baliabideekin egitea eragozten dien desgaitasunen bat dutela, aurreko paragrafoetan xedatutakoa aplikatuko da. Araudi berari jarraituko zaio 45 urtetik gorako hautagaientzat.
 

Unibertsitateetan plazak erreserbatzea


Azaroaren 14ko 1892/2008 Errege Dekretuak, graduko unibertsitate-ikasketa ofizialak berdintasun-baldintzetan egiteko baldintzak eta Espainiako unibertsitate publikoetan onartzeko prozedurak arautzen dituenak, ezarritakoaren arabera, plazen 100eko 5 gordeko da 100eko 33ko desgaitasun-maila edo handiagoa aitortuta duten ikasleentzat, baita desgaitasun-egoera pertsonalei lotutako hezkuntza-premia berezi iraunkorrak dituzten ikasleentzat ere, baldin eta aurreko eskolatzean hezkuntza-normalkuntzarako baliabideak eta laguntzak behar izan badituzte.
Desgaitasuna baloratzeko ziurtagiria, irizpena edo prozedura interesdunaren jatorrizko autonomia-erkidego bakoitzeko organo eskudunak eginen du.
Hala ere, ezohiko fasean titulazio eta zentro bat eskaintzen ez denean, plaza guztiak fase arruntean bete direlako, baina erreserba-kupo honetako plazaren bat edo batzuk ohiko fasean metatu zirenean eskatzaile nahikorik ez egoteagatik, unibertsitateek plazak handitzen ahalko dituzte, 100eko 5era arte, ezohiko fasean parte hartzen duten ikasle desgaituak sar daitezen.


Unibertsitateetan tasak ordaintzetik salbuestea


100eko 33ko desgaitasuna edo handiagoa duten ikasleek ez dute tasa eta prezio publikorik ordaindu beharko unibertsitate-titulua lortzeko ikasketetan.
Salbuespen horren kostu ekonomikoa Nafarroako Unibertsitate Publikoak hartuko du bere gain, Nafarroako Gobernuarekin akordioa egin arte.avarra.