Descárgate la app
Osasun Departamentuak bularreko minbizia detektatzeko programako hiru mamografoen ordez azken belaunaldiko beste digital batzuk jarriko ditu datorren hilean
2023ko urriaren 18a
Osasun Departamentuak bularreko minbizia detektatzeko programako hiru mamografoen ordez azken belaunaldiko beste digital batzuk jarriko ditu datorren hilean
Osasun Departamentuak bularreko minbizia goiz detektatzeko programako hiru mamografoen ordez azken belaunaldiko beste batzuk jarriko ditu datorren hilean, 900.000 euroko inbertsioarekin, tumore txikiagoak detektatzeko.
Fernando Domínguez Cunchillos Osasun kontseilariak berrikuntza teknologiko honen berri eman dio Nafarroako Gobernuari gaur goizean egindako bilkuran. Izan ere, gaur egungo mamografoak 2008an erosi ziren, eta ordutik bularreko minbizia goiz detektatzeko programarako soilik erabili dira.
Nafarroako biztanlerian bularreko minbiziaren prebentzioa eta diagnostiko goiztiarra egiteko erabiltzen diren taldeak dira. Gogoratu behar da horietako bi Nafarroako Osasun Publikoaren eta Lan Osasunaren Institutuaren egoitzan daudela, Bergamin kaleko 2 bis zenbakian, Iruñean; eta hirugarrena unitate mugikor batean dago, eta unitate hori Nafarroako geografiako toki guztietatik lekualdatzen da, Iruñerritik izan ezik.
Bihar, urriak 19, Bularreko Minbiziaren aurkako Munduko Eguna dela eta, Osasun kontseilariak jakinarazi du 2021eko ekainean hasi eta 2024ko otsailean amaituko den bularreko minbiziaren programaren egungo itzuleran, 502 bularreko minbizi kasu detektatu direla oraingoz. Nahiz eta oraindik informazio guztia ez izan, 401 (% 79,88) inbaditzaileak izan dira eta 101 (% 20,12) ez-inbaditzaileak.
Tomosintesi bidezko mamografiak: detekzioa hobetzen dute
Bularreko irudi bidezko diagnostiko-teknologiaren garapena tomosintesiaren bidezko mamografiara zuzenduta dago une honetan, eta bertan hiru dimentsioko bularreko irudiak sortzen dira.
Horri esker, bularreko ehuna ikus daiteke, baita ehun trinkoa ere, mamografia bidimentsionala baino argiago. Mamografia hori bularreko minbizia goiz detektatzeko programan erabiltzen da orain arte, eta tumoreak edo bularreko beste aldaketa batzuk antzematea errazten du.
Eskura dagoen ebidentziak erakusten du tomosintesiak espezifikotasun handiagoa duela baheketa-proban, gaur egun erabiltzen den bi dimentsioko mamografia digitalarekin alderatuta, eta tamaina txikiagoko minbiziak detektatzeko aukera ematen duela.
Programarako erosi berri diren mamografo digital berriek teknologia hori dute, tomosintesia. Teknologia horrek bularreko minbiziaren detekzioa hobetzeaz gain, kasu askotan emakumeak balorazio osagarrirako bideratzea saihesten du, horrela baheketaren ondorio kaltegarri potentzialak murriztuz, hala nola antsietatea, beharrezkoa ez den erradiazioa eta asistentzia-gainkarga desegokia, besteak beste.
16. itzulia 2024ko otsailean amaituko da
2021eko ekainean, bularreko minbizia goiz detektatzeko programaren 16. itzulerari ekin zitzaion. Programa horren xede-biztanleria Nafarroan erroldatutako 118.049 emakume da, 1951ko urtarrilaren 1etik 1977ko abenduaren 31ra bitartean jaiotakoak. Aurreikuspenen arabera, 2024ko otsailaren amaieran amaituko da itzulia.
Itzulera-amaiera honetan parte hartzera gonbidatuko diren guneak honako hauek dira: Estella-Lizarra (gonbidapenen erdia egin da), Artaxona-Larraga, Ultzama, Barañain eta Iruñeko posta-kodeak 31016 (gonbidapena hasita), 31010 eta 31014.
Itzuli hori hasi zenetik, eta oraindik behin-behineko datuak izanda, 99.700 emakume gonbidatu dira programan parte hartzera. Orain arte, 82.973 baheketa-azterketa egin dira (% 83,07ko parte-hartzea), eta 1.316 egoitza-eremu berrira egokitzeko. Gainera, bitarteko 2.740 berrikuspen egin dira. Esplorazio osagarriak (proiekzio berriak edota ekografia) egin behar izan zaizkie parte hartu duten emakumeen % 7ri. Gainera, 800 emakume ospitale-unitateetara bidali dituzte balorazio diagnostikoa egiteko eta ondoren tratatzeko, lesio gaiztoa dagoela baieztatuz gero.
Nafarroako bularreko minbizia goiz detektatzeko programa, 1990ean abian jarria, Nafarroako Osasun Publikoaren eta Lan Osasunaren Institutuari (ISPLN) atxikita dago, eta Detekzio Goiztiarreko Atalari dagokio detekzio-prozesuarekin lotutako jarduera guztiak garatzea, bai eta programa osoa koordinatzea, ebaluatzea eta kontrolatzea ere.
Bularreko minbiziaren intzidentzia Nafarroan: 435 minbizi-kasu berri 2022an
Bestalde, bularreko minbiziaren intzidentziari dagokionez, ISPLNren Nafarroako Minbiziaren Erregistroak kalkulatzen du diagnostikatutako emakumeen kopurua 435 ingurukoa izan zela azken urtean. Emakumeen artean gehien diagnostikatu den minbizi-mota horren kasuen kopuru absolutua asko handitu da, 2015ean 390 izatetik 2022an 435 izatera igaro baita (% 12 egin du gora). Nafarroan bizi den biztanleriaren hazkundea eta zahartzea kontuan hartzen dituzten tasa doituen joerek bularreko minbizia izateko arriskua % 4 handitu dela adierazten dute. Intzidentziaren gorakada hori Espainian eta Europan ere dokumentatu da aldi berean.
Diagnostikatutako kasu gehienak, % 59, 45 eta 69 urte bitartekoak dira. % 15ek 45 urte baino gutxiago ditu, eta % 26k 69 urte baino gehiago. Azken datuen arabera, diagnostikoa egin eta 5 urtera pazienteen biziraupena % 87 ingurukoa da.
Tumore horrek eragindako heriotzei dagokienez, Hilkortasun Erregistroko datuek adierazten dute emakumeen artean bularreko minbizia heriotzen % 2,8 eta minbiziak eragindako heriotzen % 13,4 dela. 2013-2017 eta 2018-2022 bosturtekoetan batez beste 67 eta 85 emakume hil ziren, hurrenez hurren, bularreko minbiziaren ondorioz.
Lehen kontsulta eta tratamendu gehiago HUNen Onkologia Zerbitzuan
Gainera, Nafarroako Unibertsitate Ospitaleko Onkologia Zerbitzuak, aurtengo urtarriletik irailera bitartean, 348 paziente artatu ditu lehen kontsultei dagokienez, hau da, % 10eko igoera 2022ko aldi berarekin alderatuta (314 paziente artatu ziren); tratamenduei dagokienez, 518 pazientek jaso dute aurten, iazko aldi berean baino % 14 gehiagok (454 paziente).
Tuterako Sofia Erregina Ospitalean, aldi berean, bularreko minbizia zuten 52 paziente tratatu dira.
Bularreko minbizia duten pazienteen diagnostikoan eta tratamenduan, Onkologia zerbitzuaz gain, beste espezialitate batzuetako profesionalek ere parte hartzen dute, hala nola Kirurgia, Erradioterapia, Anatomia Patologikoa, Erradiologia, Kirurgia Plastikoa, Errehabilitazioa, etab. Guztien artean lortzen dute bularreko minbiziak, oro har, pronostiko ona izatea eta diagnostikoa egin eta 5 urtera pazienteen biziraupena % 87 ingurukoa izatea.
Rueda de prensa completa tras la sesión de gobierno