2025eko irailaren 16a

Nafarroako Lurralde Berrikuntza Zentroaren (LBZ) Lizarrako Lurralde Kontseilua gaur goizean Montejurrako Mankomunitatearen egoitzan egin den bileran eratu da. Bileran, Nafarroako LBZren funtzionamendurako zehaztutako gobernantza-eredua azaldu da, baita haren plan estrategiko eta operatiboa ere. Era berean, Nafarroako LBZ dinamizatzen jarraitzeko emango diren hurrengo urratsak zehaztu dira, berrikuntza-proiektuen laguntzaren eta lankidetzaren bidez.

Jesús Mari Rodríguez Toki Administrazio eta Despopulazioko zuzendari nagusiak zuzendu du bilera, nork nabarmendu duen lurralde-ikuspegia funtsezko zutabea izatearen garrantzia LBZ bera garatzeko. Halaber, azpimarratu du berrikuntza, bai gizarte arloan, bai lurralde mailan, funtsezko tresna dela despopulazioaren erronkari aurre egiteko Nafarroako Foru Komunitatean.

Lizarrako Lurralde Kontseilua tokiko erakundeetako ordezkariek, inguruko enpresa- eta gizarte-ehunen ordezkariek, tokiko ekintza-taldeek eta zentro teknologikoek ere osatzen dute. Gaur goizean egindako bileran, tokiko erakunde eta eragileen ordezkari gisa, honako hauek egon dira: Marta Ruiz de Alda Lizarrako Udaleko alkatea, Juan Antonio Urra Caro Guesalazeko Udaleko alkatea, Ángel Moleón Segura Arrónizko Udaleko alkatea, Arantxa Amatriain Lizarrako Gurutze Gorriko batzarreko teknikaria eta Carlos Javier Sagaseta presidentea, David Cabrero San Jeronimo Egoitzako zuzendaria eta Claudio Fernández Lurederra Zentro Teknologikoko zuzendari gerentea eta Ana Esparza Administrazio eta Zerbitzu Orokorretako zuzendaria. 

Era berean, Lurralde Kontseiluko kide dira Montejurra Mankomunitatea, Teder tokiko ekintza-taldea eta inguruko enpresak, hala nola LASEME (Lizarrako merindadeko enpresen elkartea), bai eta Embega eta Talleres Murieta biltzen dituen erakunderen bat ere. Idazkari teknikoa NASERTIC enpresa publikoak kudeatzen du, NASUVINSA – Lursarearekin lankidetzan.

Topaketan Nafarroako LBZren plan estrategiko eta operatiboak azaldu dira. Estrategikoak bost helburu estrategiko ditu: Lurralde-kohesioa hobetzea; sektore pribatua despopulazioaren aurkako borrokan integratzea; baliabideak partekatzea, lurraldeetako pertsonak eta erakundeak konektatzea eta indartzea; proiektu berritzaileen sorrera eta talentu-atxikipena erraztea, eta beharrak ebaluatzea eta teknologikoki hornitutako espazioak hornitzea. Plan Operatiboari dagokionez, lau jarduera-ardatz ezarri dira, eta horietan lan egingo da datozen urteetan, zehaztutako helburu estrategikoak lortu ahal izateko. Ardatz bakoitzak hainbat ildo operatibo ditu, helburu hauek dituztenak: azpiegiturak egokitzea eta abian jartzea; Lizarrako eta Zangozako eremuetako funtsezko eragileen arteko lankidetza-sareen garapena dinamizatzea eta bultzatzea; gizarte-berrikuntzako eta digitalizazioko proiektuei laguntzea eta haiekin lankidetzan aritzea; eta komunikazio-estrategien bidez garatutako ekintzen inguruan sentsibilizatzea eta kontzientzia sortzea.

Era berean, Nafarroako LBZren esparruan egin diren lehen proiektuak aurkeztu dira: Kodes mendilerroaren inguruko zainketetan espezializatutako heziketa eta Zangozako eskualdeko establezimenduentzako digitalizazio-mentoria. Gainera, gaur egun ebaluazio-prozesuan dauden proiektuen berri eman da, eta tokiko hainbat eragilek aurkeztu dituzte. Bulego teknikoak burututako lana, Nafarroako LBZeko langileek osatzen dutena. Bulego hau zentroaren jardueraren zatirik eraginkorrena garatzeaz arduratzen da, eta etengabeko harremanetan dago lurraldeetako eragileekin; proposamenak ebaluatzen eta barematzen ditu; proiektuak definitzen eta inplementatzen ditu, etab.

Azkenik, bertaratutako eragileek lurralde-azterketa bat egin dute, zonako egoerari buruz duten ikuspegia ezagutzeko, eta despopulazioa berritzeko eta horri aurre egiteko potentziala duten sektoreak identifikatu dituzte. Sektore horietan, LBZk modu estrategikoan esku har dezake. Lehentasunezkoa da lurralde-ikuspegia funtsezko oinarri gisa txertatzea LBZren erronkei aurre egiteko, berrikuntza sustatzeari dagokionez, bai gizarte-ehunean, bai enpresa-ehunean, eta Nafarroako lurraldean despopulazioaren aurka borrokatzeari dagokionez. 

Lizarrako Lurralde Zentroa ORVEk udalerri honetan zuen egoitza zaharrean kokatuko da. Instalazioak egokitzeko obrak egiten ari dira.

Lurralde Kontseilu horrekin batera, Nafarroako LBZko gobernantza-organoak martxan jarri dira. Zuzendaritza Kontseiluak joan den ekainean egin zuen lehen bilera, eta Zangozako Lurralde Kontseiluak, berriz, uztailean.

Zer da LBZ? 

Nafarroako LBZren titulartasuna eta koordinazioa Nafarroako Gobernuari dagokio, eta Foru Komunitatean lurralde ekitatearen alde eta despopulazioaren aurka borrokatzea du helburu. LBZ enpresa-sektoreko funtsezko eragileen, berrikuntza eta garapen teknologikoko erakundeen, tokiko erakundeen eta Foru Gobernuaren arteko lantokia da, despopulazio-arrisku handia duten udalerrietan sare sozioekonomikoaren lehiakortasuna hobetzeko lankidetza-proiektu berritzaileak proposatu eta garatzeko. Teknologietara eta prozesu berritzaileetara sartzeko gunea ere izango da, bai eta gizarte- eta teknologia-berrikuntzako heziketa eta aholkularitza ere. 

Nafarroako LBZ Lurralde Berrikuntzako Zentroen Sarearen (LBZ Sarea) parte da, Trantsizio Ekologikorako eta Erronka Demografikorako Ministerioak bultzatua, eta dagoeneko beste hogeita bi zentro ditu Espainia osoan. Eremu estrategiko probintzialak dira, lankidetza-ekosistema gisa sortuak, landa-lurraldeak suspertzen laguntzen duten esperientziak garatu eta partekatzeko, batez ere despopulazio-indize handia dutenak.

Lurralde-ikuspegia funtsezko oinarri gisa sartzearen garrantzia, LBZk berrikuntza sustatzearen arloan dituen erronkei aurre egiteko, bai gizarte-ehunean, bai enpresa-ehunean. Adierazi duenez, berrikuntza hau funtsezko tresna da Nafarroako despopulazioak dakarren erronkari aurre egiteko.